Moedermelk bewaarzakjes: waar let je op?

Let op zes dingen: of ze voorgesteriliseerd zijn, of het materiaal BPA-vrij en voedselveilig is, of er een dubbele sluitstrip op zit, of er een maatverdeling op staat, of er een schrijfveld is voor datum en tijd, en of ze plat te vullen zijn. Dat laatste bepaalt hoeveel vriesruimte je kwijt bent en hoe snel de melk ontdooit. Wat je niet gebruikt: gewone diepvrieszakjes.

Waarom gewone diepvrieszakjes niet werken

Het lijkt zonde om speciale zakjes te kopen als je een rol diepvrieszakjes in de la hebt liggen. Toch is dat geen goede ruil, om drie redenen.

• Ze zijn niet voedselveilig gecertificeerd voor voeding die je bewaart, ontdooit en weer opwarmt.
• Ze zijn dunner en scheuren makkelijker als de melk uitzet bij het bevriezen.
• Ze sluiten minder goed af, waardoor je vriesbrand en geuroverdracht uit de vriezer krijgt.

Een gescheurd zakje merk je pas bij het ontdooien, en dan ben je een portie kwijt waar je een kwartier voor hebt gekolfd. Hoe je die melk daarna veilig ontdooit staat in moedermelk ontdooien.

De zes criteria

De sluiting is het belangrijkst

Dit is het punt waarop zakjes in de praktijk falen, en het is de reden dat een dubbele strip meer dan een marketingterm is.

Melk zet uit als hij bevriest. Een enkele sluitstrip die net niet volledig dicht zit, gaat daardoor open — en dat merk je pas als er melk in je vrieslade ligt. Een dubbele strip geeft je een tweede barrière.

Praktisch: knijp de lucht eruit voordat je sluit, houd de rand schoon bij het overgieten, en vul tot ongeveer driekwart zodat er ruimte is voor uitzetting.

Materiaal en veiligheid

Moedermelk komt langdurig in contact met de verpakking, en gaat daarna van vriezer naar koelkast naar warm water. Het materiaal moet dus tegen temperatuurwisselingen kunnen zonder stoffen af te geven.

Kijk daarom naar BPA-vrij en naar een aanduiding dat het om voedselveilig materiaal gaat. Binnen de EU vallen zulke verpakkingen onder de regelgeving voor materialen die met voeding in aanraking komen; een leverancier hoort dat te kunnen aantonen.

Voorgesteriliseerd betekent dat ze direct te gebruiken zijn. Dat is geen luxe maar noodzaak: zakjes zijn niet bestand tegen uitkoken, dus als ze niet steriel geleverd worden kun je daar zelf niets meer aan doen.

Maatverdeling: kleiner dan je denkt is beter

Een maatverdeling lijkt een detail, maar hij bepaalt of je gericht een portie kunt pakken. Zonder schaalverdeling weet je bij het ontdooien niet of er 80 of 140 ml in zit.

Belangrijker nog is dat een schaalverdeling die laag begint je helpt om kleine porties te maken. Wat je ontdooit en niet opgaat, gooi je weg — dus 60 ml invriezen en bijverwarmen werkt beter dan 150 ml waarvan de helft blijft staan. Meer daarover in moedermelk invriezen.

Het schrijfveld is geen luxe

Zonder datum ben je binnen twee weken de volgorde kwijt, en dan gooi je melk weg omdat je niet meer weet hoe oud die is.

Let op waar het schrijfveld zit. Staat het op het deel dat gevuld wordt, dan is het onleesbaar zodra er melk in zit. Een veld bovenaan of op een apart wit vlak werkt beter. Een veld voor de tijd is handiger dan het lijkt: bij twee sessies op één dag weet je zo welke ouder is, en bij ontdooien noteer je er het ontdooimoment naast.

Formaat en capaciteit

De meeste zakjes gaan tot 180 of 250 ml. Groter is niet automatisch beter: je vult ze zelden vol, en een groot zakje met weinig melk neemt onnodig veel plek in.

Waar je wel naar kijkt is of ze plat te vullen zijn. Plat ingevroren zakjes stapel je als kaarten in een bak, ze nemen veel minder ruimte in dan rechtopstaande, en ze ontdooien sneller omdat de melk in een dunne laag zit.

Hoeveel heb je er nodig?

Je gebruik loopt uiteen met je kolfritme en met hoeveel er de vriezer in gaat. Grofweg: bij af en toe een flesje volstaat één doos, en bij terugkeer naar werk gebruik je er twee tot drie per werkdag. Koop niet te veel vooruit — je weet pas na een paar weken welke portiegrootte bij jullie past, en ongebruikte zakjes hebben een houdbaarheidsdatum.

Doorgerekend per situatie vind je dat in borstvoeding zakjes: hoeveel heb je er nodig.

Wat je niet nodig hebt

Een paar dingen worden aangeprezen die in de praktijk weinig toevoegen:

• Een aansluiting op je kolf. Klinkt handig, maar bindt je aan één merk en je giet net zo snel over.
• Extra dikke zakjes. Boven een bepaalde dikte scheelt het niets meer, en ze nemen meer ruimte in.
• Een uitgebreide printopdruk. Wat je nodig hebt is een schaalverdeling en drie schrijfvelden; de rest is decoratie.

Hoe onze zakjes op deze zes scoren

Onze moedermelk bewaarzakjes zijn ontworpen op precies deze zes punten: voorgesteriliseerd en BPA-vrij, met een dubbele sluitstrip, een maatverdeling van 40 tot 250 ml en velden voor naam, datum en tijd op een apart wit vlak.

Ze zijn plat te vullen en er zitten er 30 in een doos. Op het zakje staat gedrukt dat je het niet in de magnetron of in kokend water verwarmt — ontdooi in de koelkast of een kom water en giet de melk daarna over in een fles.

Veelgestelde vragen

Kan ik bewaarzakjes hergebruiken?

Nee, ze zijn bedoeld voor eenmalig gebruik. Er bestaan wel herbruikbare siliconen varianten; de afweging daartussen staat in wegwerp of herbruikbaar.

Hoe lang zijn ongebruikte zakjes houdbaar?

Kijk op de doos; doorgaans gaat het om enkele jaren. Die datum slaat op de zakjes zelf, niet op de melk erin — die volgt gewoon de bewaartijden uit de complete gids over moedermelk bewaren.

Mag een zakje in de magnetron?

Nee, en dat staat op de meeste zakjes ook gedrukt. Ontdooi in de koelkast of onder koel stromend water, giet daarna over in een fles en verwarm die.

Waarom moet ik ruimte overlaten?

Melk zet uit bij het bevriezen. Een tot de rand gevuld zakje kan daardoor gaan lekken of scheuren. Vul tot ongeveer driekwart en knijp de lucht eruit.

Zijn zakjes of flesjes beter?

Ze doen verschillende dingen goed: zakjes zijn onverslaanbaar in de vriezer, flesjes praktischer in de koelkast. De volledige vergelijking staat in bewaarflesjes of zakjes.